HAKİKİ ŞAHIS İŞLETMELERİ

Tek girişimci tarafından oluşturulmuş işletmelere Hakiki Şahıs İşletmesi adı verilir.
Hakiki Şahıs İşletmeleri; esnaf, sanatkar, tacir, serbest meslek erbabı yada sanayici olabilir.

Esnaf: Ticareti, sermayesi ile birlikte vücut çalışmasına dayanan, geliri sürekli olarak ticaret yaptığı bölgenin gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını gerektirmeyecek kadar az olan, belirli bir işyeri olabileceği gibi gezici ticaretle de uğraşabilen kanun hükmündeki sınırı aşkın ticaret sağlaması dolayası ile Ticaret Sicili ve Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı olmayan kişilerdir (507 sayılı Esnaf ve Sanatkar Kanunu).

Sanatkar: Vücut çalışmasına dayanan bir iş sahibi olan, gezici olarak ya da çalıştığı sabit bir işyerinde sanat, hizmet ya da meslek kolunda bilgi, görgü ve ihtisasını değerlendiren, küçük sanat işyeri bulunan, yanında sorumlu sanatkar çalıştırsa dahi, bu iş yerinden sağlayacağı kazanç ancak geçimine yetecek kadar olan kişilerdir (507 sayılı Esnaf ve Sanatkar Kanunu).

Tacir: Bir ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer bir müesseseyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye denir (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu).

Birinci Sınıf Tüccarlar:
1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımları tutarı 120.000 TL veya satışları tutarı 170.000  TL’ yi aşanlar,
2. Birinci bentte belirtilenlerin dışındaki işlerle uğraşıp, bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 68.000 TL’yi aşanlar,
3. Bir ve ikinci bentte belirtilen işlerin birlikte yapılması halinde ikinci bentte yer alan iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 120.000 TL’ yi aşanlar,
4. Her türlü ticaret şirketi
5. Kurumlar Vergisine tabi olan diğer tüzel kişiler ve
6. İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenlerdir.

İkinci Sınıf Tüccarlar:
1. Birinci sınıf tüccarların dışında kalanlar,
2. Kurumlar vergisi mükelleflerinden işletme hesabı esasına göre defter tutmaları Maliye Bakanlığı tarafından müsaade edilenlerdir. (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde176-177-178)

Sanayici: Makine, cihaz, tezgah, alet ve vasıtalar yardımıyla ham, yarı mamul bir maddenin veya enerjinin vasıf, terkip veya şeklini fiziki ve kimyevi olarak az veya çok değiştirerek veya bu hammaddeleri işleyerek kıymetlendirmek suretiyle imal veya istihsal yapanlar, yılın fiili çalışma günleri ortalamasına göre muharrik kuvvet (imalat makinası ) kullananlarda 5, kullanmayanlarda 10 kişi çalıştıranlar sanayici sayılır (Ticaret ve Sanayi Odaları Kanunu, Madde 2).

Serbest Meslek Erbabı: Sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye ve ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işleri, işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapanlara denir (Gelir Vergisi Kanunu, Madde 65-66).